آیا شما نیز صبحها با سردرد، درد فک یا ساییدگی دندانها از خواب بیدار میشوید؟ ممکن است دچار دندان قروچه شبانه یا فشردن غیرارادی دندانها باشید؛ مشکلی رایج اما قابل کنترل. یکی از مؤثرترین روشها برای محافظت از دندانها در این شرایط، استفاده از نایت گارد دندانی است.
در این مقاله با نایت گارد، کاربردهای آن، انواع مختلف، نحوه استفاده، مزایا، معایب، و نکات مهم مراقبتی آشنا میشوید.
________________________________________
نایت گارد چیست؟
نایت گارد (Night Guard) یا محافظ دندانی شبانه، وسیلهای است از جنس پلاستیک یا مواد رزینی، که بین دندانهای فک بالا و پایین قرار میگیرد تا از تماس مستقیم دندانها در حین خواب جلوگیری کند.
هدف اصلی نایت گارد، پیشگیری از ساییدگی مینای دندان، ترک خوردگی، و دردهای فکی ناشی از دندان قروچه (Bruxism) و فشار غیرارادی فک در شب است.
________________________________________
چه کسانی به نایت گارد نیاز دارند؟
نایت گارد معمولاً توسط دندانپزشک برای افراد زیر تجویز میشود:
• مبتلایان به دندان قروچه شبانه
• کسانی که دندانهای ترکخورده یا سایششده دارند
• افراد با دردهای مزمن فک یا مفصل گیجگاهی-فکی (TMJ)
• کسانی که پس از درمان ارتودنسی، نیاز به تثبیت موقعیت دندان دارند
• ورزشکارانی که در معرض ضربه به فک هستند (در برخی موارد مشابه محافظ ورزشی)
________________________________________
علائم نیاز به نایت گارد
• ساییدگی یا صاف شدن دندانها
• ترکهای ریز در سطح دندان
• سردردهای صبحگاهی
• درد یا صدا در مفصل فک
• دندان درد یا حساسیت بیدلیل
• تنش عضلات گردن و صورت پس از بیداری
________________________________________
انواع نایت گارد دندانی
1. نایت گارد سفارشی (ساخته شده توسط دندانپزشک)
این نوع دقیقاً مطابق با قالب دندان بیمار طراحی میشود و بهترین تطابق و دوام را دارد. اغلب از مواد مقاوم و زیستسازگار ساخته میشود.
2. نایت گارد نیمهسفارشی
قابل تهیه از داروخانهها بوده و با قرار دادن در آب گرم، شکل دندان را به خود میگیرد. نسبت به نوع سفارشی ارزانتر است، اما دقت و راحتی پایینتری دارد.
3. نایت گارد آماده (غیراختصاصی)
دارای یک اندازه استاندارد برای همه افراد است. ارزانترین نوع است ولی ممکن است باعث ناراحتی یا مشکلات در تنفس و صحبت کردن شود.
________________________________________
نایت گارد برای دندان قروچه یا TMJ؛ تفاوت کاربرد
• برای دندان قروچه: معمولاً از نایت گارد نرمتر برای کاهش فشار استفاده میشود.
• برای درد فک و TMJ: از نایت گارد سختتر یا اکریلیک برای تثبیت موقعیت فک و کاهش فشار مفصل استفاده میشود.
________________________________________
مزایای استفاده از نایت گارد
• محافظت از مینای دندان در برابر سایش
• کاهش درد فک و صورت
• پیشگیری از ترک و شکست دندانها
• بهبود کیفیت خواب
• کمک به تثبیت درمانهای ارتودنسی
• جلوگیری از نیاز به درمانهای پرهزینه دندانی در آینده
________________________________________
معایب احتمالی نایت گارد
• نیاز به تمیز کردن روزانه
• احتمال ایجاد ناراحتی در روزهای اول
• امکان افزایش ترشح بزاق
• هزینه نسبتاً بالا در نوع سفارشی
• در صورت استفاده نادرست، احتمال آسیب به مفصل فک وجود دارد
________________________________________
چگونه از نایت گارد نگهداری کنیم؟
• پس از هر بار استفاده، با آب ولرم و مسواک نرم (بدون خمیر دندان ساینده) تمیز شود
• از آب جوش یا گرمشده اجتناب شود، زیرا ممکن است باعث تغییر شکل شود
• در جعبه مخصوص با تهویه مناسب نگهداری شود
• هفتهای یکبار با محلول ضدعفونیکننده مخصوص دندان مصنوعی یا محلول سرکه و آب تمیز شود
• در صورت تغییر رنگ، بو یا تغییر شکل، به دندانپزشک مراجعه شود
________________________________________
مدت زمان استفاده از نایت گارد چقدر است؟
مدت استفاده از نایت گارد بستگی به شدت مشکل و توصیه دندانپزشک دارد. برخی افراد فقط در دورههای تنش یا استرس بالا نیاز به استفاده دارند، در حالی که برخی دیگر باید بهطور مداوم از آن استفاده کنند.
نایت گاردهای سفارشی معمولاً بین ۱ تا ۵ سال دوام دارند و پس از آن نیاز به تعویض خواهند داشت.
________________________________________
آیا نایت گارد بهتنهایی مشکل دندان قروچه را درمان میکند؟
خیر. نایت گارد درمان قطعی دندان قروچه یا اختلالات TMJ نیست، بلکه نقش محافظتی دارد. برای درمان کامل، باید علت اصلی بررسی و درمان شود؛ مانند:
• کنترل استرس و اضطراب
• اصلاح ناهنجاریهای فکی
• درمان اختلالات خواب
• اصلاحات ارتودنسی
• رفتاردرمانی یا مشاوره روانشناسی در برخی موارد
________________________________________
سخن پایانی
نایت گارد دندانی یکی از مؤثرترین ابزارها برای محافظت از دندانها در برابر سایش، درد فک، و عوارض دندان قروچه شبانه است. اگرچه بهتنهایی درمان قطعی محسوب نمیشود، اما نقش مهمی در پیشگیری از آسیبهای جدی دندانی دارد.
در صورت مشاهده علائم مشکوک، حتماً به دندانپزشک مراجعه کرده و با مشاوره تخصصی، نوع مناسب نایت گارد خود را انتخاب کنید.
________________________________________